Samen bouwen aan nutsvoorzieningen.
De Publiek Private Nutsorganisatie (PPN) realiseert structurele maatschappelijke waarde door samenwerking tussen overheden, bedrijven en burgers.
Samen bouwen aan nutsvoorzieningen.
De Publiek Private Nutsorganisatie (PPN) realiseert structurele maatschappelijke waarde door samenwerking tussen overheden, bedrijven en burgers.
Waarom een Publiek Private Nutsorganisatie?
Nieuwe kennis en inzichten ontstaan razendsnel, vaak dwars door sectoren en domeinen heen. Dat vraagt om een andere manier van samenwerken: tussen inhoudelijke domeinen én tussen publieke en private partijen.
De huidige samenwerkingsvorm verloopt meestal via aanbestedingen binnen één domein. Die zijn vooral gericht op bestaande kennis. In de praktijk sluiten steeds meer aanbestedingen onvoldoende aan bij maatschappelijke opgaven en technologische ontwikkelingen. Soms zijn de eisen al achterhaald voordat het contract is gegund.
De versnelling in data- en AI-toepassingen vraagt om een nieuwe balans: tussen regulering en ruimte, tussen bestaande structuren en een veranderende werkelijkheid. Dit vraagt om een organisatie die domeinen verbindt, continu leert en publieke waarde blijft toevoegen. Die organisatie is de Publiek Private Nutsorganisatie.
PPN waarborgt de continuïteit en ontwikkeling van publieke voorzieningen in een tijd waarin samenwerking slimmer, wendbaarder en domeinoverstijgend moet zijn. Geen tijdelijk samenwerkingsverband, maar een blijvende structuur met geborgd eigenaarschap en een publiek mandaat.
Wat is een Publiek Private Nutsorganisatie?
Een PPN combineert de maatschappelijke doelstellingen van verschillende overheden en domeinen met de belangen van private partijen. Die belangen kunnen economisch, strategisch of maatschappelijk van aard zijn. Dit gebeurt binnen een robuuste, transparante samenwerkingsvorm.
Nutsvoorzieningen zoals energie, openbaar vervoer en de publieke ruimte dienen het algemeen belang. In de transitie naar een duurzame samenleving vraagt dat om een organisatie die deze voorzieningen structureel kan borgen én vernieuwen.
De PPN waarborgt de continuïteit van nutsvoorzieningen en ontwikkelt innovatieve oplossingen die binnen haar eigen organisatie worden toegepast. Daarbij bouwt zij voort op de kennis, ervaring en systemen van publieke en private partners.
Hoe werkt een Publiek Private Nutsorganisatie?
Een PPN is een zelfstandige onderneming die maatschappelijke waarde centraal stelt. Samenwerking staat niet in dienst van winstmaximalisatie, maar draagt direct bij aan het publieke belang.
Er bestaan meerdere manieren om een PPN juridisch en governance technisch in te richten, afhankelijk van de opgave, partners, financiering en gewenste publieke borging. Hieronder schetsen we één van de opties.
Dit voorbeeld combineert de slagkracht van een besloten vennootschap met stevige publieke borging. Twee onafhankelijke stichtingen spelen daarin een rol:
-
De Steward Stichting bewaakt het maatschappelijke doel en toetst besluiten op publieke waarde.
-
De STAK (Stichting Administratiekantoor) beheert het financieel eigendom en scheidt zeggenschap van rendement.
Deze opzet, geïnspireerd op steward ownership, maakt samenwerking duurzaam, doelgericht en transparant.
Gemeenten, bedrijven en investeerders nemen deel binnen een heldere governance-architectuur. Verantwoordelijkheid, zeggenschap en maatschappelijke verantwoording zijn evenwichtig verdeeld. Winst is toegestaan binnen afgesproken grenzen. Rendement blijft ondergeschikt aan het maatschappelijke doel. Eventuele overschotten worden benut voor publieke waarde.
De basisprincipes van de Publiek Private Nutsorganisatie
- Het bestuur is verantwoordelijk voor de continuïteit van diensten en het realiseren van maatschappelijke doelen op de lange termijn
- Maatschappelijke waarde weegt zwaarder dan economische opbrengst
- Beloning is gekoppeld aan de bijdrage aan publieke waarde
- Maatschappelijke en economische belangen zijn structureel van elkaar gescheiden
- Samenwerking is domeinoverstijgend, flexibel en lerend
- Data worden gebruikt om te begrijpen en vooruit te plannen, niet om te beheersen
Deze structuur is geen tijdelijk initiatief, maar een blijvende organisatievorm die publieke voorzieningen beschermt, versterkt en vernieuwt. De inrichting voorkomt belangenverstrengeling, borgt maatschappelijke waarde en maakt duurzame samenwerking mogelijk tussen publieke en private partijen. Besluitvorming is transparant, toekomstgericht en gebaseerd op gedeelde verantwoordelijkheid.
Hier werken we aan
Een Publiek Private Nutsorganisatie ondersteunt de ontwikkeling van voorzieningen die publieke waarde centraal stellen. Afhankelijk van de lokale context kan dat verschillende vormen aannemen. Altijd gaat het om maatschappelijke doelen die samenwerking tussen publieke en private partijen structureel nodig maken.
Meebouwen aan publieke waarde
Samenwerking via de PPN maakt het mogelijk om structureel te investeren in voorzieningen die publieke waarde creëren. Overheden, bedrijven en investeerders kunnen meedoen via een helder model dat samenwerking concreet, geborgd en toekomstgericht maakt.
Voor wie?
-
Gemeenten versterken regie, innovatie en uitvoeringskracht
-
Bedrijven brengen kennis, technologie en netwerk in
-
Investeerders bouwen mee aan maatschappelijke waarde met langetermijnperspectief
Contact
Wil je verkennen wat een PPN voor jouw regio, organisatie of opgave kan betekenen? Neem contact op met Minze Walvius of Eva Ruijter voor een kennismaking.
Initiatief en samenwerking
De Publiek Private Nutsorganisatie is een initiatief van Advier en is ingebed in het DMI-Ecosysteem. Deze structuur geeft publieke en private partners een betrouwbaar fundament om samen te werken aan vernieuwing en maatschappelijke continuïteit. De Publiek Private Nutsorganisatie werkt o.a samen met het VNG Kenniscentrum Innovatie.
Vind je niet alles wat je zoekt?
Deze website groeit mee met de ontwikkeling van de Publiek Private Nutsorganisatie. Sommige informatie is nog in opbouw. Heb je vragen, aanvullingen of zie je kansen om iets te verbeteren? Laat het weten. Jouw reactie helpt ons verder.
Veelgestelde vragen over de Publiek Private Nutsorganisatie (PPN)?
Een PPN is een organisatievorm waarin publieke en private partijen structureel samenwerken aan voorzieningen van maatschappelijk belang. Denk aan mobiliteit, energie of leefomgeving. De PPN is geen tijdelijk project, maar een blijvende structuur waarin publieke waarde vooropstaat en private inzet wordt verbonden aan lange termijn doelen.
Veel maatschappelijke opgaven overstijgen domeinen, bestuurslagen en sectoren. Tegelijk raken bestaande aanbestedingsmodellen en beleidsstructuren achter op de snelheid van technologische en sociale ontwikkelingen. De PPN biedt een alternatief: een wendbare, transparante en robuuste organisatievorm die publieke en private slagkracht structureel verbindt.
Een PPN functioneert als een zelfstandige onderneming met een publiek verankerd doel. Binnen een heldere governance-structuur werken gemeenten, bedrijven en investeerders samen aan concrete opgaven. De PPN faciliteert innovatieve pilots, deelt eigenaarschap en herinvesteert opbrengsten in maatschappelijke meerwaarde.
-
Continuïteit van publieke voorzieningen
-
Gedeelde verantwoordelijkheid en zeggenschap
-
Transparante besluitvorming
-
Ruimte voor innovatie buiten traditionele kaders
-
Dubbele waardecreatie: maatschappelijk én economisch
De governance van een PPN is zo ingericht dat publieke belangen zijn geborgd. Zeggenschap, besluitvorming en winstverdeling zijn zo vormgegeven dat maatschappelijke waarde leidend is. Economische belangen zijn welkom, maar ondergeschikt aan het publieke mandaat.
Een PPN bestaat uit een besloten vennootschap voor uitvoeringskracht, ondersteund door twee onafhankelijke stichtingen:
-
De Steward Stichting toetst besluiten op maatschappelijke waarde en kan veto’s uitspreken wanneer het publieke doel in gevaar komt.
-
De STAK (Stichting Administratiekantoor) beheert het financieel eigendom, geeft certificaten van aandelen uit en scheidt stemrecht van rendement.
Deze opzet is geïnspireerd op het principe van steward-ownership. Samen waarborgen deze structuren publieke borging, evenwichtige besluitvorming en lange termijn maatschappelijke waarde.
Winst mag worden gerealiseerd, maar binnen vooraf afgesproken grenzen. Er geldt een cap op rendement. Overschotten worden hergeïnvesteerd in publieke waarde. Financiële waarde is ondergeschikt aan het maatschappelijke doel.
Deelnemende partijen verschillen per regio en opgave. Gemeenten, bedrijven, investeerders, maatschappelijke organisaties en bewoners kunnen deelnemen, afhankelijk van de context. Belangrijk uitgangspunt is dat deelnemers op basis van gelijkwaardigheid samenwerken, met gedeeld eigenaarschap en helder belegd mandaat.
De PPN is geen projectorganisatie, maar een blijvende rechtsvorm. Aandelen of certificaten kunnen bij uittreding worden overgenomen door nieuwe partners. De missie blijft centraal, onafhankelijk van individuele partijen.
Een traditionele Publiek Private Samenwerking (PPS) is vaak projectmatig, tijdelijk en financieel gedreven. De PPN is structureel, missiegedreven en gericht op maatschappelijke waardecreatie. Waar PPS draait om samenwerking op contract, draait de PPN om gedeelde verantwoordelijkheid op inhoud en lange termijn.
-
Verduurzaming van lokale energievoorziening
-
Regionale mobiliteit via datagedreven verkeersregie
-
Gebiedsontwikkeling met oog voor gezondheid, klimaat en sociale samenhang
Altijd met publieke waarde als kompas, en met partnerschap als motor.
Bezoekadres
Kanaalweg 4
2628 EB Delft
+31 (0)15 214 05 71
Nieuwsgierig? Neem contact op voor een kennismaking.
